29 Soạn bài Chiến thắng Mtao-Mxây ngữ văn 10 mới nhất

Chiến thắng Mtao-Mxây là một bài học bổ ích có trong chương trình văn học lớp 10. Thông qua bài học ta thấy được đây chính là một tác phẩm sử thi lớn thuộc sử thi anh hùng có những đặc điểm gì. Không chỉ vậy còn khẳng định và nâng bổng lên tài năng cũng như những sức mạnh của người anh Đăm Săn trong tác phẩm để chống lại kẻ thù. Là một thể loại mới đối với các em học sinh cho nên để học tốt tác phẩm này các em cần phải soạn bài, chuẩn bị bài chu đáo. Dưới đây Giải văn mang đến cho các em một bài soạn đầy đủ và chi tiết nhất về bài Chiến thắng Mtao-Mxây

Soạn bài: Chiến thắng Mtao-Mxây

Bài làm

I. Kiến thức cơ bản cần nắm

Câu 1: Về khái niệm sử thi là gì?

Định nghĩa: Sử thi chính là những tác phẩm tự sự dân gian mà được viết có quy mô lớn, tác giả cũng sử dụng ngôn ngữ có vần, nhịp đồng thời cũng xây dựng lên được những hình tượng nghệ thuật hoành tráng, hào hùng. Nhờ đó có thể để kể về một hay nhiều biến cố lớn diễn ra trong đời sống của cộng đồng của cư dân thời cổ đại.

Có hai thể loại sử thi dân gian đó là:

– Sử thi thần thoại: Loại sử thi này cũng chính là loại sử thi kể về sự hình thành thế giới, kể về sự ra đời của muôn loài và nói bề sự hình thành các dân tộc, các vùng cư trú thời cổ đại của họ. Có khi lại kể về sự xuất hiện nền văn minh buổi đầu. Đooic hiếu ta nhận thấy nước ta có một số bộ sử thi tiêu biểu cho tiểu loại này có thể kể ra đó là sử thi Đẻ đất đẻ nước (Mường), Ẳm ệt luông (Thái), Cây nêu thần (Mơ-nông),….

– Sử thi anh hùng: Đây chính là loại sử thi chuyên kể về những câu chuyện kể về cuộc đời và những chiến công hiển hách của người anh hùng. Người anh hùng được biết đến là người đại diện cao nhất cho sự giàu có, quyền lực cũng như những sức mạnh, thể hiện được ước mơ của cộng đồng người thời cổ đại. Có thể kể ra các tác phẩm tiêu biểu trong tiểu loại này đó chính là các tác phẩm Đăm Săn, Đăm Di, Xing Nhã, Khinh Dú (Ê- đê); Đam Noi (Ba- na),… Và nổi nhất vẫn là sử thi Đăm Săn.

Câu 2: Về đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây

Về đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” lại là đoạn trích thuộc phần giữa của tác phẩm: Đoạn trích nói sau khi về làm chồng hai chị em tù trưởng Hơ Nhị và Hơ Bhị, thì người anh hùng Đăm Săn trở nên một tù trưởng giàu có và uy danh lừng lẫy ai cũng nghe danh. Chính vì sự nổi tiếng và được yêu mến của Đăm Săn mà tù trưởng Kên Kên (Mtao Grứ) và tù trưởng Sắt (Mtao Mxây) đã lừa lúc Đăm Săn cùng các nô lệ lên rẫy mà đã có hành động ra sông lao động sản xuất đã kéo người tới cướp phá buôn làng của chàng và đặc biệt chúng bắt Hơ Nhị về làm vợ nữa. Thế rồi cả hai lần ấy Đăm Săn đều tổ chức đánh trả và chiến thắng đồng thời cứu được người vợ của mình, lại mở rộng được đất đai khiến tiếng tăm của chàng lại được vang xa hơn, đã giàu lại giàu hơn.

>>> Tóm lại đoạn trích ngợi ca cuộc chiến đấu của Đăm Săn. Và đây cũng chính là một cuộc chiến đấu vì danh dự, một cuộc chiến vì hạnh phúc gia đình, nói xa hơn là một cuộc sống bình yên và sự phồn vinh của thị tộc nữa. Về nghệ thuật thì đoạn trích này tiêu biểu cho những đặc trưng rõ nét nhất của thể loại sử thi anh hùng.

II. Hướng dẫn học bài

Câu 1. Tóm tắt diễn biến trận đánh để so sánh tài năng và phẩm chất của hai tù trưởng.

a. Đăm Săn đã đến nhà Mtao Mxây để khiêu chiến nhưng Mtao Mxây lại tỏ vẻ bỡn cợt và không định giao chiến ngay.

b. Đăm Săn nổi giận và dọa phá nhà. Khi đứng trước thái độ kiên quyết của chàng, Mtao Mxây cũng đã gượng ép nhận lời thách đấu với điều kiện Đăm Săn nhưng không được đâm lén khi hắn bước xuống bậc cầu thang. Đăm Săn cũng đã đồng ý.

c. Bước vào cuộc chiến:

* Trong hiệp đấu thứ nhất

– Hai bên Mtao Mxây và Đăm Săn cũng lần lượt múa khiên.

Khi mà Mtao Mxây múa trước thì lại tỏ ra yếu ớt và kém cỏi

Đăm Săn múa khiên ngược lại với Mtao Mxây thì tỏ ra mạnh mẽ, tài giỏi hơn

– Kết quả hiệp đấu: Mtao Mxây đã phải chạy khắp nơi để tránh đường khiên Đăm Săn múa.

* Hiệp đấu thứ hai

– Tù trưởng Đăm Săn múa khiên thì sức mạnh như gió bão. Có thể nhận thấy được cây giáo đâm liên tiếp Mtao Mxây nhưng không thủng chút nào.

– Kết quả:

Đăm Săn đã may mắn nhận đươch sự giúp đỡ của Ông Trời đã cắt được đầu của Mtao Mxây. Khi Đăm Săn thắng thì dân làng Mtao Mxây nhất loạt theo chàng trở về ngôi làng mới.

Soạn bài Chiến thắng Mtao-Mxây ngữ văn 10

Câu 2: Phân tích những câu nói và hành động của đông đảo nô lệ đối với việc thắng thua của hai tù trưởng để chỉ ra thái độ và tình cảm của cộng đồng Ê-đê đối với mục đích của cuộc chiến và người anh hùng sử thi.

Có thể nhận xét được cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây là cuộc chiến tranh mang tính chất thống nhất cộng đồng. Bởi trong cuộc chiến này nó không phải là một cuộc chiến tranh xâm lược để có thể nhằm mục đích tàn sát, hay mục đích cướp bóc và chiếm giữ. Thái độ của nô lệ ở cả hai phía đối với việc thắng thua của hai tù trưởng cũng có những nét riêng không lẫn hay đồng nhất với nhau được.

– Ở phía Mtao Mxây: Khi mà tù trưởng của mình thất bại, có vô cùng đông đảo nô lệ đều tâm phục và nghe theo lời vị tù trưởng mạnh hơn và quyết liệt hơn là “không đi sao được!… người nhà giàu cầm đầu chúng tôi nay đã không còn nữa”).Thông qua đây nhận thấy được thái độ và hành động của đoàn người này chứng tỏ những người nô lệ cũng luôn luôn mơ ước một ngày trở thành một tập thể giàu có và hùng mạnh. Trong tâm họ khao khát có dược người lãnh đạo tài ba.

– Ở phía Đăm Săn: Dân làng tỏ vẻ tưng bừng náo nhiệt để chào đón vị anh hùng của mình mới chiến thắng trở về. Dân làng cũng đi lại sửa soạn vui mừng tấp nập lắm, không chỉ để mừng buôn sóc được mở mang hơn và được hùng mạnh và giàu có mà như còn để tiếp đón những người nô lệ mới bằng sự chân thành, sự hoà hợp.

Câu 3: Phân tích ý nghĩa của việc lựa chọn cảnh ăn mừng cuối đoạn trích để làm rõ cách nhìn nhận của tác giả về ý nghĩa thời đại của cuộc chiến tranh bộ tộc và về tầm vóc lịch sử của người anh hùng trong sự phát triển của cộng đồng.

Đoạn trích “Chiến thắng Mtao – Mxây” tuy đã miêu tả cuộc chiến tranh giữa các thị tộc trong thời nguyên thuỷ ngày trước thế nhưng lại không chú trọng miêu tả cảnh chết chóc đau thương nhiều. Trong đoạn trích ta nhận thấy được tác giả dân gian như cũng chủ yếu miêu tả được cảnh chiến thắng tưng bừng của người tù trưởng Đăm Săn.

Cuộc chiến đã kết thúc khi Mtao Mxây thất bại. Thế nhưng, trước sự thất bại của Mtao Mxây không làm cho dân làng lo sợ hay cảm nhận thấy hoang mang. Mà dân làng lại ngay lập tức theo về phía Đăm Săn, họ sẵn sàng hoà nhập với cuộc đồng mới một cách rất tự nhiên như lẽ vốn có vậy. Bên cạnh đó thì người dân làng của người anh hùng Đăm Săn cũng vậy. Họ vui mừng tiế đón những người dân mới vô cùng chân tình. Chính vì lẽ đó mà buổi tiếp đón của bữa tiệc mới vui mừng như vậy. Thông qua đây ta có thể thấy được khi dùng nghệ thuật này thì nhận ra được một điều chiến tranh không kìm hãm được sự phát triển của bộ tộc. Mà chiến tranh khiến cho các bộ tộc rời rạc tập hợp thành những tập thể lớn hơn, có sức mạnh hơn.

Câu 4: Phân tích giá trị miêu tả và biếu cảm của những câu văn có lối so sánh, phóng đại khi miêu tả nhản vật, khung cảnh diễn ra sự việc.

Trong đoạn trích này, thì chính kiểu câu được dùng nhiều nhất là kiểu câu có sử dụng biện pháp so sánh, ví von thật độc đáo. Có thể nhận thấy được chính những câu mà tác giả sử dụng luôn chứa được những biện pháp so sáng mang tính chất tương đồng với nhau như: chàng múa trên cao, gió như bão; chàng múa dưới thấp giống gió như lốc. Hay sử dụng kiểu so sánh tăng cấp (Đăm Săn múa khiên), bên cạnh đó còn so sánh kiểu tương phản nhận rõ nhất đó chính là một sự đối lập giữa cảnh múa khiên của Đăm Săn và Mtao Mxây.

>>> Tất cả những điều này như khẳng định và nâng bổng lên tài năng cũng như những sức mạnh của Đăm Săn để chống lại kẻ thù. Nhiều hình ảnh, sự vật được đem ra để có thể so sánh ở đây đều lấy ra từ thế giới tự nhiên, từ vũ trụ. Điều này giúp cho tác giả có thể lấy vũ trụ như để đo tầm vóc của người anh hùng. Và đây là nghệ thuận quên thuộc trong sử thi.

Giải văn đã bám chắc câu hỏi trong sách giáo khoa cũng như mở rộng cho các em học sinh thêm một số kiến thức bổ ích phục vụ bài học như khái niệm sử thi, các đặc điểm của sử thi anh hùng, đặc điểm của sử thi thần thoại. Không những vậy còn hệ thống hóa kiến thức chính xác một cách khoa học giúp các em theo dõi được tốt nhất.

Chúc các em có một giờ học vui vẻ và hiệu quả!

Minh Nguyệt