29 Soạn bài Câu Cá Mùa Thu của Nguyễn Khuyến mới nhất

Câu Cá Mùa Thu của nhà thơ Nguyễn Khuyến, bài thơ được nằm trong khung chương trình lớp 10 vô cùng hấp dẫn người đọc. Để có thể hiểu được sâu sắc về ý nghĩa, tư tưởng cũng như về mặt nội dung của bài thì chúng ta cùng đến với bài soạn Câu Cá Mùa Thu ngày hôm nay nhé!

Soạn bài Câu Cá Mùa Thu của Nguyễn Khuyến

Bài làm

I. Về tác giả, tác phẩm

1. Tác giả Nguyễn Khuyến (1835 – 1909): Thơ của ông luôn luôn bộc lộ được tình yêu quê hương đất nước. Với Nguyễn Khuyến thì mảng thơ Nôm cũng thật phát triển, thơ của ông thường viết về làng quê, thơ trào phúng.

2. Câu cá mùa thu: Là một bài thơ nằm trong chùm ba bài thơ của Nguyễn Khuyến. Có thể cảm nhận được vẻ đẹp của cảnh thu trong bài thơ là vẻ đẹp điển hình cho chính mùa thu làng cảnh Việt Nam cũng như ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Hơn nữa bài thơ cũng đồng thời thể hiện được một tâm trạng ưu thời mẫn thế và thể hiện được cả tình yêu thiên nhiên, tình yêu quê hương đất nước của nhà thơ Nguyễn Khuyến.

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu 1 (Sác giáo khoa trang 22 Ngữ Văn 11 Tập 1): Điểm nhìn của tác giả có gì đặc sắc? Từ điểm nhìn ấy, nhà thơ đã bao quát cảnh thu như thế nào?

– Có thể nhận thấy được chính điểm nhìn từ trên thuyền câu >>> khi mà nhìn ra mặt ao nhìn lên bầu trời >>> rồi lại nhìn tới ngõ vắng >>> sau đó lại trở về với ao thu.

=> Thông qua đây ta nhận được chính cảnh thu được đón nhận từ gần mà cũng thật cao xa và có cả gần. Cũng chính từ điểm nhìn ấy ta như thấy được khi từ một khung ao hẹp, không gian mùa thu và cả cảnh sắc mùa thu mở ra nhiều hướng thật sinh động.

Câu 2 (Sách giáo khoa trang 22 Ngữ Văn 11 Tập 1): Những từ ngữ, hình ảnh nào gợi lên được nét riêng của cảnh sắc mùa thu? Hãy cho biết đó là cảnh thu ở miền quê nào.

– Những nét riêng của cảnh sắc mùa thu: Đó chính là không khí mùa thu được gợi lên từ sự dịu nhẹ, gợi lại bằng một sự thanh sơ của cảnh vật:

– Hình ảnh của cảnh thu dường như cũng đã lại được miêu tả qua màu sắc: Màu sắc nước trong veo, sóng biếc, trời xanh ngắt, hay thiên nhiên thể hiện được qua đường nét như có cả những cơn sóng hơi gợn tí, hình ảnh của chiếc lá vàng khẽ đưa vèo, tầng mây lơ lửng. Thông qua đây ta nhận thấy được chính hình ảnh thơ bình dị, thân thuộc có thể kể ra như ao thơ, thuyền câu, ngõ trúc…

Chính cảnh thu trong bài dường như cũng đã lại mang những nét riêng của làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ. Chính cả những cái hồn dân dã của làng quê được gợi lên từ ao thu đó cũng chính từ cánh bèo, từ ngõ trúc quanh co.

Soạn bài Câu Cá Mùa Thu

Câu 3 (Sách giáo khoa trang 22 Ngữ Văn 11 Tập 1): Không gian trong “Câu cá mùa thu” được miêu tả như thế nào? Không gian ấy góp phần diễn tả tâm trạng như thế nào của tác giả?

– Chúng ta có thể nhận thấy được cũng chính không gian thu tĩnh lặng, phảng phất buồn lặng đó là một không gian như thật vắng vẻ. Để miêu tả không gian vắng và trầm buồn này thì nhà thơ cũng đã lại dùng các hình ảnh như: Vắng teo, trong veo, khẽ đưa vèo, hơi gợn tí, mây lơ lửng.

>>> Dễ dàng có thể nhận thấy được chính hhình ảnh được miêu tả trong trạng thái ngưng chuyển động, hoặc cũng có khi đó chính là một sự chuyển động nhẹ, khẽ, làm nổi bật sự tĩnh lặng.

– Đặc biệt, ta có thể nhận thấy được ngay ở trong câu thơ cuối tạo được một tiếng động duy nhất: Đó chính là tiếng cá đâu đớp động dưới chân bèo, tuy không phá vỡ cái tĩnh lặng, mà ngược lại tiếng động này nó dường như cũng càng làm tăng sự yên ắng, tĩnh mịch của cảnh vật. Thông qua đây đó chính là một thủ pháp lấy động nói tĩnh thành công của tác giả.

>>> Thông qua bài thơ ta nhận thấy được không gian đem đến sự cảm nhận về một nỗi cô quạnh, một sự uẩn khúc trong tâm hồn nhà thơ. Bài thơ cũng đã lại nói chuyện câu cá mà thực ra ta có cảm nhận thấy được người đi câu cá không chú ý gì vào việc câu cá. Ở đây tác giả như muốn nói chính tâm sự của người câu cá là chính là nỗi lòng non nước, đó cũng chính là một nỗi lòng thời thế của nhà nho có lòng tự trọng và hơn nữa đó chính là lòng yêu quê hương đất nước như Nguyễn Khuyến.

Câu 4 (Sách giáo khoa trang 22 Ngữ Văn 11 Tập 1): Cách gieo vần trong bài thơ có gì đặc biệt? Cách gieo vần ấy gợi cho ta cảm giác gì về cảnh thu và tình thu?

Không thể phủ nhận được chinh vần “eo” là một vần khó luyến láy, cũng thật khó vận thế nhưng nó lại được tác giả Nguyễn Khuyến cũng đã sử dụng rất tài tình. Vần “eo” cũng chính là một vần vô cùng hợp với tất cả các câu bắt buộc trong bài (câu 1,2,4 và câu 8). Tất cả những điều đó cũng đã lại góp phần diễn tả cảm giác về một không gian dường như cũng đã lại thu nhỏ hẹp dần và khép kín lại, đồng thời như cũng đã tạo nên sự hài hòa với tâm trạng với biết bao nhiêu sự uẩn khúc của nhân vật trữ tình.

Câu 5 (Sách giáo khoa trang 22 Ngữ Văn 11 Tập 1): Qua “Câu cá mùa thu”, anh (chị) có cảm nhận như thế nào về tấm lòng của nhà thơ Nguyến Khuyến đối với thiên nhiên, đất nước?

Bài thơ Câu Cá Mùa Thu không bộc lộ trực tiếp bất cứ cảm xúc nào của tác giả Nguyễn Khuyến. Dễ nhận thấy được ngay suốt từ đầu tới cuối bài thơ, người đọc chúng ta mới có thể thấy nhân vật trữ tình xuất hiện nhưng đó lại là xuất hiện trong cái tư thế của người đi câu (Tựa gối buông cần lâu chẳng được) mà thực tế không phải như thế. Đó chính là tư thế của một con người u uẩn trong nỗi lo âu triền miên, chìm đắm.

=> Tác giả Nguyễn Khuyến có một tâm hồn như cũng đã lại thật gắn bó với thiên nhiên, đất nước ở đây cũng chính là một tấm lòng yêu nước thầm kín mà sâu sắc.

III. Luyện tập

Câu 1 (Sách giáo khoa trang 22 Ngữ Văn 11 Tập 1):

Bạn đọc cũng nhận thấy được cũng chính cái hay của nghệ thuật sử dụng từ ngữ trong bài Câu cá mùa thu vô cùng độc đáo.

– Việc sử dụng ngôn ngữ vô cùng giản dị, thế nhưng lại nắm bắt được những chuyển động của trời đất. Tác giả cũng đã lột tả được cái run rẩy của chính tạo vật khi bước vào thu. Đó chính là một sự run rẩy của lá (vèo), hay đó là của sóng (hơi gợn), của mây như lơ lửng dường như cũng đã lại tạo nên một bức tranh làng quê tuyệt đẹp.

– Tiếp đến chính là việc sử dụng ngôn ngữ lấy động tả tĩnh cùng chính với sự linh hoạt của ngôn ngữ, hay đó chính là một hư từ hay thực từ dường như cũng đã lại vừa vẽ ngoại cảnh vừa khắc họa tâm cảnh.

– Nguyễn Khuyến cũng đã lại khai thác tối đa vỏ ngữ âm của ngôn ngữ: Thế rồi đó cũng chính là những từ trùng phụ âm đầu đi liền nhau như cứ bé tẻo teo, lơ lửng, đã thế lại như thấy được ở đâu đớp động hay cặp điệp vận teo – teo (cặp 2- 6) dường như cũng lại vừa tạo ra nhịp điệu nhưng cũng lại vừa tạo ra vòng lặp quẩn quanh u sầu trong tâm trạng của chính tác giả Nguyễn Khuyến.

Câu Cá Mùa Thu là một bài thơ hay và độc đáo. Hi vọng bài soạn trên cũng mang đến cho các em có được một lượng kiến thức bổ ích, dễ học, dễ nhớ và chính xác.

Chúc các em học tốt!

Minh Minh

Sau đây là một số bài soạn có trong chương trình văn 10, các em có thể tham khảo thêm:

Soạn bài Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Soạn bài Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

Soạn bài Cảnh Ngày Hè

Soạn bài Tấm Cám