27 Nghị luận về câu tục ngữ Cái khó ló cái khôn mới nhất

Nghị luận về câu tục ngữ Cái khó ló cái khôn

Bài làm

Đứng trước một nỗi khốn khó, một thử thách, một gian nan, ai cũng thường cảm thấy nản chí, mệt mỏi, thậm chí chán ghét cuộc đời, có mấy ai thấy được cái giá trị bên trong đấy, như ông bà ta có câu: “Cái khó ló cái khôn”.

Câu tục ngữ của ông cha từ xưa đến nay vẫn bao hàm trong đó những kinh nghiệm sống dày dặn, “cái khó” ở đây hẳn là những hoàn cảnh khó khăn, những tình huống thử thách, những giây phút không như ý muốn, thậm chí có lúc nghiệt ngã trong đường đời mà bất cứ ai cũng phải có lúc trải qua. “Cái khôn” lại là một tài sản quý giá của con người, là những gì tinh tuý thuộc về trí tuệ, trí óc, là sự khôn ngoan và sáng suốt trong suy nghĩ và hành động. Con người trên hành trình tìm kiếm “cái khôn” của mình, kiếm tìm khắp nơi mà không ngờ tới được “cái khôn” ấy lại “ló” từ “cái khó”, từ cái hoàn cảnh mà không ai mong muốn…

Xét từ góc độ triết học, không có gì tự nó sinh ra hay tự nó mất đi cả. Cái khôn vì thế không phải tự nhiên mà có mà phải buộc nảy sinh trong hoàn cảnh nhất định. Trí tuệ con người sinh ra là để làm cho cuộc sống xã hội ngày càng phát triển và nhu cầu sống được nâng cao, vậy nên cái khó là tiền đề tiên quyết đánh dấu sự phát triển, là chất xúc tác để cái khôn được phát huy. Xuất phát từ khát vọng về một cuộc sống tốt hơn, một mong muốn vượt thoát hoàn cảnh, con người luôn có thể trong “túng quẫn” mà nghĩ ra cách giải quyết vấn đề, biến nó thành một ý tưởng hay ho và mới lạ. Thử hỏi ví như trong cái thời tiết không mấy khắc nghiệt, không mấy nóng bức thì liệu có ai nghĩ đến phương pháp làm mát, nghĩ đến phát minh ra những chiếc quạt hay điều hòa như ngày nay?

Không phải tự nhiên mà Phật giáo đã đúc kết: “Đời là bể khổ”, vốn “cái khó” đã là quy luật tất yếu của cuộc sống, hết khổ là hết đời. Nghe thì có vẻ nghiệt ngã và cuộc đời chẳng có gì vui vẻ đáng sống. Nhưng không! Khi khó khăn đã là một phần không thể tránh khỏi thì tại sao ta không chấp nhận nó? Tại sao ta phải cứng đầu đến cùng với một điều không thể thay đổi? Và khi ta đã biết chấp nhận những thử thách của cuộc đời, khi ấy ta đã vào tư thế sẵn sàng, chủ động đương đầu. Và “cái khôn” ở đây, không chỉ còn là những ý tưởng, những sáng kiến, những phát minh làm thay đổi đời sống vật chất nữa, mà còn là những giác ngộ, những thanh thản, những gì làm thay đổi đời sống tinh thần.

Nhưng tất nhiên không phải lúc nào “cái khó” cũng “ló cái khôn” cả, không phải cứ ném mình vào những khắc nghiệt, những khó khăn, những sóng gió là có thể nắm được hết túi khôn nhân loại. Điều quan trọng là trong những hành trình đầy thử thách, cái còn lại trong ta là chiêm nghiệm, là chủ động và tích cực suy ngẫm, là khát khao thay đổi và khả năng thay đổi những điều mình có thể đổi thay. Cũng chính vì thế mà không phải “cái khôn” chỉ có khi con người ở trong “cái khó”. Tôi luyện bản thân là điều đáng quý nhưng không nhất thiết phải lao như con thiêu thân vào những hoàn cảnh không lối thoát.

“Cái khó ló cái khôn” – Lời đúc kết của ông cha xưa quả thật thích đáng. Và những kẻ ở lâu trong cái khốn khó nhưng không thấy khôn chẳng qua là những kẻ chỉ biết than vãn về cuộc đời và số phận mình, trì hoãn bản thân và sống không có trách nhiệm với chính cuộc đời mình.